Blog. Muziek leren, waarom eigenlijk?

Muziek leren, waarom eigenlijk?

Wat gebeurt er eigenlijk wanneer een kind muziek leert? Heeft muziekles alleen te maken met muziek maken, of kan het ook bijdragen aan de ontwikkeling van andere vaardigheden?

Een recente wetenschappelijke studie uit 2025 onderzocht precies deze vraag. De onderzoekers analyseerden tien eerdere studies waarin werd gekeken naar het effect van muziekonderwijs op de executieve functies van kinderen van 3 tot 6 jaar.

Executieve functies zijn vaardigheden die kinderen helpen om hun gedrag en gedachten te sturen. Denk bijvoorbeeld aan aandacht en impulscontrole, werkgeheugen en cognitieve flexibiliteit: het vermogen om van strategie te veranderen of zich aan te passen aan een nieuwe situatie.

De onderzoekers vonden dat kinderen die muziekonderwijs kregen gemiddeld beter scoorden op drie van deze gebieden:

• impulscontrole – even kunnen wachten, luisteren en niet meteen reageren;
• werkgeheugen – informatie tijdelijk onthouden en ermee kunnen werken;
• cognitieve flexibiliteit – kunnen schakelen tussen verschillende opdrachten of manieren van denken.

Interessant is dat het niet alleen gaat om of een kind muziek maakt, maar ook om hoe regelmatig en hoe lang. In verschillende analyses werden betere resultaten gevonden bij muziekactiviteiten die gedurende minimaal twaalf weken werden aangeboden.

Muziek is meer dan een instrument leren

Wanneer een kind een instrument leert bespelen, gebeurt er tegelijkertijd van alles. Het kind moet luisteren, onthouden, kijken, bewegen, anticiperen en voortdurend kleine beslissingen nemen. Een ritme moet worden gevolgd, een melodie onthouden en de beweging van handen en vingers moet worden gecoördineerd.

Maar misschien nog belangrijker: muziek leren is een actief en creatief proces.

Een kind leert niet alleen een aantal noten spelen. Het leert luisteren naar anderen, samenwerken, fouten maken en opnieuw proberen. Het leert aandachtig te zijn en stap voor stap vooruitgang te boeken.

Dat betekent overigens niet dat we moeten zeggen dat muziekles automatisch een kind “slimmer” maakt. Wetenschappelijk onderzoek naar de bredere effecten van muziekonderwijs is genuanceerder. Het is daarom beter om te spreken over mogelijke en aangetoonde effecten op specifieke vaardigheden dan over een algemene verhoging van intelligentie.

Muziek leren heeft dus niet alleen waarde omdat een kind uiteindelijk een instrument kan bespelen. Het leerproces zelf is waardevol.

Bron: Y. Lu, L. Shi & A. F. Musib (2025), Effects of music training on executive functions in preschool children aged 3–6 years: systematic review and meta-analysis, Frontiers in Psychology.

Lees het volledige wetenschappelijke artikel (Engels)

==========================================